Atlantic Blue Fin Tuna ( Thunnus Thynnus )

Mavi yüzgeçli orkinos avı

Akdeniz’de  mavi yüzgeçli orkinos avı 25 Mayıs tarihinde başlıyor. Orkinos, bir çeşit tuna/ton balığı. Ton balıklarının en makbulü. Japonlar tarafından çiğ olarak yeniyor. Akdeniz’de yakalanan mavi yüzgeçli orkinosların tamamı Japonya’ya ihraç ediliyor. Bizim taze ve konserve olarak yediğimiz ton balıkları mavi yüzgeçli ton balıklarından farklı türde balıklar. Genelde Ege kıyılarında avlanan tombik diye adlandırılan tür ton balıkları. Uluslararası bir örgüt mavi yüzgeçli orkinos avını sınırlıyor. Düzenliyor. Getirilen sınırlamaya göre Akdeniz’de bir sezon toplam 13.500 ton orkinos avlanabiliyor. Toplam av miktarına göre ülkelerin av kotaları belirlenmiş durumda. Türkiye’nin kotası yılda 556 ton. AB ülkelerinin kotası 7.938 ton. Fas’ın 1.270, Tunus’un 1.057, Libya’nın 937 ton avlanma […]

dulger

Türkiyedeki balık çeşitleri

ACIBALIK (Rhodeus seiceus amarus)Trakya, Marmara ve Karadeniz’de ağır akışlı akarsular veya göllerde yaşar. Bitkiler ve küçük hayvancıklarla beslenir. Ortalama 5-6, en çok 9 santimetreye kadar büyür. Üreme devresi nisan-haziran arasıdır. Dişisi uzun hortumuyla yumurtalarını bir midyenin içine ustaca bırakır. Erkek de spermlerini midyenin açılıp-kapanarak emdiği suya bırakarak yumurtaları döller. 2-3 haftada olgunlaşan yavrular, midyeyi terkeder. Böylece küçük cüsselerine rağmen emniyetli üreme tamamlanır. AFANGUS (Aphanius fasciatus)Ege ve Akdeniz’in sahillerine akan içsularda yaşar. Çeşitli türleri ülkemizde yaygındır. Nehirlerin yavaş akıntılı veya durgun bölümlerinde yuvalanır. Boylan 5-6 santimetre olur. Acı ve tuzlu sulara da uyum gösterir. Kabuklular ve özellikle su yüzeyindeki sinek-böcek larvalarıyla […]

balon-baligi

Zehirli Balon Balığı Akdeniz ve Ege’yi istila etti

Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Özoğul, balon balığının yanlış tüketilmesi halinde solunum yetmezliğinden bir insanı öldürebileceği gibi felç de edebileceğine dikkati çekerek, “Bu balığın Uzakdoğu’da yaygın olarak tüketiliyor. Avlanan bu balığın ekonomiye kazandırılması lazım. Balon balığının zehri dünyada, kanserli hücrelere karşı mücadelede, eroin bağımlılığı tedavisinde, migren, romatizma ve ölümcül kanser ağrılarında kullanılmaya başlandı” dedi. Bilimsel adı Lagocephalus sceleratus olan balon balığı, tahminlere göre 1869 yılında açılan Süveyş Kanalı’ndan Akdeniz ve Ege’ye göç etmiş pek çok deniz canlısından biri. Köken olarak da daha çok Avustralya, Japonya, Hint Okyanusu, Doğu Afrika, Kızıl Deniz gibi coğrafyalarda yaygın olarak yaşayan bir tür. İskenderun’dan İzmir Körfezi’ne kadar olan sahillerde sayıları gün geçtikçe artan bu balık türü, bilinçsiz tüketilmesi […]

karagoz-baligi

Türkiye’deki balık çeşitleri

Ülkemizde bulunan balık çeşitleri hakkında kısa bilgileri burada bulabilirsiniz.

ACIBALIK (Rhodeus seiceus amarus)
Trakya, Marmara ve Karadeniz’de ağır akışlı akarsular veya göllerde yaşar.
Bitkiler ve küçük hayvancıklarla beslenir. Ortalama 5-6, en çok 9 santimetreye
kadar büyür. Üreme devresi nisan-haziran arasıdır. Dişisi uzun hortumuyla
yumurtalarını bir midyenin içine ustaca bırakır.

palamut3

PALAMUT (Sarda sarda, Scombridae, Perciformes)

Türkiye deniz balıkçılarının düşlerini süsleyen, özellikle İstanbul balıkçıları için İstanbul’un tarihi kadar eski olan palamut amatörleri peşinde koşturan balıklardandır. Dilimizde yaşına dolayısı ile boyuna göre değişik isimlerle anılır en bilinen isimleri çingene palamutu, palamut ve toriktir. Tüm isimlerinin listesi ve boyuna sınıflandırılması alttaki tablodaki gibidir. Bu arada palamut yabancı amatörlerin de bilip tanıdığı bir balık olarak bonito, Atlantic bonito (İng., USA, İsp.), bone jack (USA), palamida (Yun), pelamide (Alm., Rom.) isimleri ile de anılır. Üstteki yaklaşık tabloda palamut balığının özellikle İstanbul profesyonel balıkçı esnafı arasındaki isimleri verilmektedir. Bir bakışta zindandelen mi, torik mi?, ayırmak balıkçı tezgahına yanaşıp balık almaya çalışanlar […]

D/54/6 Dentice ( Dentex dentex )

Sinarit (Dentex dentex)

Karagöz, bilimsel adı ile Sparidae familyasının sert, güçlü, az bulunan ve iri bir balığıdır. Etinin de lezzetli olması diğer özelliklerine eklenince amatörlerin düşlerini işgal eder. Bilimsel adı  Dentex dentex’dir. Dilimizde sinarit olarak bilinirken yabancı kaynaklarda common dentex (USA, İng.), Porgy (USA), Dentice (İtl), Dentol, Denton (İsp) gibi isimlerle de rastlanır. Bununla beraber yabancı kaynaklarda sıkça görülen bir balık değildir. Bence bunun nedeni avının zorluğu, nadir yakalanmasıdır. Yabancı amatörler bu zor balığa bence yenilmişler. Doğu Atlantik’te İspanya, Kanarya adaları civarı ve Senegal, Moritanya kıyıları kadar olan kısımlarda, Kuzey Afrika kıyılarında ve Akdeniz’de bulunur. Denizlerimizde başlıca Ege ve Akdeniz’de bulunur. Aslında bu […]

inci-baligi

İnci balığı

TANIYALIM Sazan ailesinin üyesi olan inci balığı küçük olduğundan genelde amatörlerin pek rağbet etmediği bir balıktır. Ben de bu balığın etinin ne kadar lezzetli olduğunu anlayana kadar pek yakalamadım, ama gerçekten literatüre girecek kadar lezzetli eti ve sıkmayan avcılığı ile ilgiyi hakeder. Ayrıca iyi bir de yem balığıdır. Türkçe’de inci balığı, tatlısu sardalyası olarak bilinirken, yabancı kaynaklarda bleak (İng.), sardine veya ablette (Fra.), ukleyka (Rus.), albur veya alburno (İsp.) olarak geçer. 19ncu yüzyılda pulları sahte inci yapımında kullanıldığından inci ismi ile anılmaktadır. İnci yapımını tarif edersek; bolca elde edilen pullar yıkanıp temizlenir, çok fazla yıkayıp inciyi oluşturacak guanin adı verilen […]

closeup_12lber

Bıyıklı balık

Sazan ailesinin bir üyesi olan bu balığı bir kere yakalayanın daha sonra hep bu balığın peşine düşeceği söylenir. Bunu nedeni yakalandığında gösterdiği enerjik ve güçlü direnç ile avcılığının çok zevkli olmasından kaynaklanmaktadır. Yurdumuzda yaygın olarak bıyıklı balık; İç anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde karaçeçe, kayabalığı olarak da bilinir. Yabancı kaynaklarda barbel (ABD, İng.), barbe (Alm.), barbo de rio (İsp.), mrena (Yug.), usatch (Rus.) isimleri ile bulunabilir.

karagoz-1

KARAGÖZ Sparidae, Perciformes, Diplodus vulgaris

Yurdumuzun tüm denizlerinde yaşayan karagöz balığı, ılıman denizlere özgü bir balıktır. karadeniz’de de bulunmakla beraber sayıca Marmara ve Akdenizde olduğundan daha azdır. Türkçe’de bazen tahta balığı, çırpıntı, karakulak ama daha çok karagöz olarak tanınırken diğer dillerde blacktail bream, twoband bream (ABD), avlias, kampanas, kakarelos (Yun), sargo mojarra (İsp.), sparus negro (Rom.), amarel (Pol.) adları ile rastlanır. Vücudu yüksek sırt profili ve yanlardan basık olması nedeni ile neredeyse yuvarlak disk görünüşlüdür. Tüm vücudu iyi intibak etmiş iri pullarla kaplıdır. Sırt yüzgeci sert, uzun ve tek parçadır; ön tarafında batıcı dikenler vardır ama bunlar izmarit balığındaki kadar tehlikeli değildir.

cupra-2

ÇİPURA- ÇUPRA, Sparidae, Perciformes, Sparus

  Ege’nin meşhur balığı çipura (Çupra) veya alyanak. Yurdumuzda çipura, çıpra, çupra, alyanak veya mendik diye bilinir, yarım kiloya kadar olanlarına lidaki, bir kiloya kadarlarına da kaba lidaki denir. Diğer dillerde gillthead seabream (İng., ABD), dorado (İsp., Fra., Pol.), goldbrassen (Alm.), Tsipoura (Yun.) gibi isimlerle bilinir. Vücudu yanlardan basık, yüksek bir sırt profiline sahiptir; bu ona oval bir görünüm vermektedir. Tüm vücudu iri pullarla kaplıdır, Sırtı koyu gümüşi renkte yanları beyazdır; tüm vücudunda sarımsı janjanlı parıltılar görülür. Solungaç kapağının üstünde yanal çizginin başlangıç noktasında siyah bir leke bulunur bu lekenişn alt tarafı kırmızımsı pembesi rengi ile balığa alyanak denmesine neden olur. […]

sudak1

Sudak, Zander, Walleye

Percidae ailesinin en tatlı sulardaki en büyük balığıdır. Bu aile, ki levrek ailesi de denebilir, yaklaşık 8000 balığı kapsar. Yurdumuzda Sudak, tatlısu levreği veya uzun levrek olarak bilinirken yabancı kaynaklarda sudak, luciaperca, zander, pike-perch, walleye, sander, sandra gibi isimlerle de geçer. Sudak Doğu Avrupa kökenlidir; daha sonra diğer bölgelere getirilip salınmıştır. Türkiye’ ye de 1955 yılında Avusturya’dan getirilmiştir.

turna1

Turna, Pike, pickerel, northern pike

  Esociade familyasından, Esox Lucius, yurdumuzda Turna adı ile anılır, bazı yörelerde dişli balık, oklama, ördek balığı gibi isimlerle de tanınır. İngilizce kaynaklarda pike, northern pike, jack. jackfish. pickerel, snake, gator, şuka (Rusça) gibi isimlerle de rastlanır. En zevkli sportif balık avı balığıdır. Vücudu ve başı hidrodinamik yapılı, rengi koyu yeşilden zeytin yeşiline değişen tonlarda oval daha açık renkli harelerle kaplıdır. yaşadığı yere göre bu hareler sarı veya gri renklerde olabilir. Vücuda iyi intibak etmiş küçük pullarla kaplı ve kaygandır. Yüzgeçlerinde koyu renkli lekeler vardır, çoğu zaman yüzgeçleri kırmızımsı bir renktedir. Hemen hemen tüm dünyada su bitkili, 5-28 derece sıcaklık […]

sazan1

SAZAN, Carp, Karp, Karpfen

Oldukça büyük olan Cyprinidae familyasından Cyprius Carpio Carpio, bu bizim bildiğimiz sazan, tüm familyaya adı verilen sazan. Tatlı suların sevimli, adına uluslararası yakalama yarışmaları düzenlenen iri kıyım balığı. Her amatörün mutlaka bir sazan anısı vardır. Yabancı kaynaklarda Carp, Karp, European carp, Common carp, Miror carp, Karpfen gibi isimlerle geçer. Yurdumuzdaki adı Sazandır, adi pullu ve bekir diye de anılır. Sırtı koyu zeytin yeşili, yanları sarımsı yeşil, karnı kirli sarıdır; vücudu pullarla örtülüdür. Yüzgeçleri çok gelişmiştir, sırt yüzgeci uzun ve tek parçadır. Anüs ve sırt yüzgeçlerinin hemen başlarında ilişken sert dikenimsiler vardır;

alabalik-kirmizi

Alabalık, trout, sea trout, brown trout, forelle

  Aslında çok kalabalık olmayan, toplam 66 türden oluşan Salmonidae ailesi, alt türleri, yöresel melezleşmeleri ile oldukça geniş türler topluluğu halindedir. Esas olarak kuzey yarımkürede yerel balıklardan olan alabalığın doğal olarak bulunduğu ülkelerden başka ülkelere ve güney yarımküreye salınması ile yerel veya melez türler oluşmuştur. Bu arada, mesela sadece Türkiye’ ye mahsus türler de vardır. Farklılıklar o kadardır ki aynı tür balığın mesela diyelim ki yukarıda resmi olan salmo trutta’nın aynı ülkede farklı sularda yakalananları bile renk ve desen bakımından farklılıklar gösterebilir. Hatta çoğu zaman hayat hikayeleri, alışkanlıkları dahi farklı olabilir. Bunu anlamanın en iyi yolu farklılıkları görmek olduğundan alttaki […]

levrek

LEVREK İspendek (Seabass, perchia, seebarsch)

Kurnaz, ürkek, yakalandığında mücadeleci olan levrek, avının zorluğu, az yakalanması ve çok lezzetli eti ile amatörler arasında aranan, yakalayana prestij kazandıran bir balıktır. Moronidae familyasından olup Doğu Atlantik kıyılarında Norveç’ten Kuzey Afrika kıyılarına kadar, bu arada Akdeniz Marmara ve Karadeniz’de de bulunur. Yabancı kaynaklarda sea bass (ABD), European seabass (İng), perchia (İtl), gemeiner seebarsch (Alm), bar (Fra), levreki (Yun) gibi isimlerle tanınır. Yurdumuzda Levrek olarak bilinir

lufer-deniz

LÜFER Boğazın efendisi (bluefish, choppers, skipjack)

Gezici balıklardan olan Lüfer, Karadeniz’le Ege Denizi arasında dolaşır. Büyümesinin aşamaları içinde değişik isimler alır. Buna göre: boyları, 10 santimetreye kadar olarılar defheyaprağı, 15-18 santimetreye kadar olanlar çinakop, 18-25 santimetreye kadar olanlar sarıkanat, 28-35 santimetreye kadar olanlar lüfer, 35 santimetreden fazla olanları da kofana diye adlandırılır. Seyrek olarak kofanaların 60 santimetreyi aştığı, hatta 1 metreye ulaştığı görülmüştür. Lüfer, sonbahar-kış aylarında en lezzetli ve olgun devrini yaşar.

akya-baligi

AKYA BALIĞI, Kuzu, Çıplak, Sarıkuyruk, Lichia amia, Leerfish

Güçlü, mücadeleci ve günümüzün nadir yakalanan balılarından akya, yöresel olarak çıplak, kuzu balığı, leka ve bazen de iskender balığı gibi isimlerle de anılır. Yabancı kaynaklarda leerfish, (İng., ABD), lichia (Alm.), lichi amie (Fra.), palomide (İsp.), litsa (Yun.) gibi isimlerle bulunabilir. Vücudu elipse yakın yanlardan basıkdır. Sırtı mavi veya yeşil-kahverengi, yanal çizginin altı parlak beyazdır. Gençlerinde yanlarda kahverengimsi bantlar bulunabilir. Vücuduna çok iyi işlemiş küçük pulları vardır, bu pullar o kadar iyi işlemiştir ki balık sanki pulsuzmuş gibi durur, bu nedenle de çıplak denilir hatta bazen pulsuz olarak da anılır; kafasında pul bulunmaz. Sırt yüzgeci çifttir birinci sırt yüzgeci alışılmışın dışında […]

TEKİR (Mullus surmuletus)

Karadeniz dışında diğer denizlerimizde yazın rastlanır. Boyları 15-35, en çok 25 santimetre olabilir. Kumluk, çamur veya taşlık kıyı kesimlerinin 3 metreden 100 metreye kadar derinlerinde gidip gelerek yaşar. Diplerdeki kabuklular, böcekler ve diğer canlılarla beslenir. Yaz aylarında üreyip yapışkan yumurtalarını 10-60 metre derinlere bırakır. Etinin lezzeti, eski Roma çağlarından beri namlıdır. Bol avlanılan, ekonomik değeri yüksek bir balıktır.

TRAKONYA (Trachinus draco)

Denizlerimizde yaşayan en zehirli balıklardandır. Ortalama 17-18, en çok 35-40 santimetre boya erişir. Hareketsiz bir balıktır. Fakat deniz dibinde avlarına karşı çok süratlidir. Zehirleri bir insanı sakat bırakabilir. Bu nedenle dikkat edilmelidir. Denizden çıktıktan, hatta öldükten sonra dahi zehirliliği devam eder. Özel olarak avcılığı yapılmaz. Aynı zamanda çarpan balığı olarak adlandırılan trakonya, küçük balık ve kabuklularla beslenir. Kış aylarında derinlere çekilir. Eti lezzetli olmakla beraber az avlandığından ekonomik değeri yoktur.

TİRSİ (Alosa fallax)

Boyları 30-33 santimetreye ulaşabilen tirsi, bir karadeniz balığıdır. İstanbul Boğazı ve Marmara’da az bulunur. Kıyıya yakın yerlerde sürü ile yaşarlar. Üreme mevsimleri ilkbahardır. Yumurta bırakmak için acı su bölgelerine ve nehirlere girerler. Sardalya ailesinden bir balık oları tirsi; taze, tuzlama ve tütsülü olarak yenir. Ekonomik değeri yüksektir.

TRAKYA LEVREĞİ (Gymnocephalus cemua)

Trakya’nın Karadeniz sahillerine dökülen ağır akışlı nehirlerle, bunların deniz bağlarıtılı acı su bölgelerinin kumlu zeminlerinde sürü ile yaşar. Boyları 18-35 santimetre olur. Kurtlar, balık yumurtaları, küçük kabuklular ve sinek larvalarıyla beslenir. Oburluğu diğer değerli balıkların besinleriyle yumurta ve larvaları için zarar vericidir. Üremelerini nisan-mayıs arasında yapar. Eti lezzetlidir. Bol avlanılması doğa için yararlı olur.

TRANÇA (Pagrus ehrenbergi)

Mercan ailesinden ve fangri ile aynı türdendir. Ege’nin ünlü balığıdır. Sıcak ve ılık denizlerin 20-25 metre derinlerinde yosun ve bitki örtülü kumluk veya taşlıklarda tek başırıa yaşar. Boyu 30-50, en çok 75 santimetre olur. Kış aylarında 150 metre derinlere iner. Kuvvetli çenesi ve dişleriyle her türlü kabukluyu kırıp yiyebilir. Aynca dip hayvanları ve balıklar da besinine ek olur. Hem erkek, hem de dişi karakteri gösterir. Yaz aylarında üreme yapar. Eti beyaz ve lezzetlidir. Geçmişte aşırı avlanılması, neslini çok azaltmıştır.

YAZILI HANİ (Serranus scriba)

Uzunluğu en çok 25 santimetre olabilen yazılı hani, kendi türünün tipik bir ömeğidir. Belli bölgelerde yalnız yaşar. Levrek balığı ailesindendir. Kendinden küçük balıklar, karides gibi kabuklularla beslenir. Yaklaşık 30 metre derinlerde, belirli bölgelerde yanlız yaşar. Baş kısmındaki çeşitli renk ve süslemelerden “yazılı” ismini alır. Üremeleri mayıs-haziran arasında olup cins ve türlerine göre 18-900 bin yumurta döker.

YILAN BALIĞI (Anguilla anguilla) Aal

Erkekleri 30-50 santimetre, dişileri 45-100 santimetre olabilen; hem tatlı, hem de tuzlu sularda yayılış gösteren bir balıktır. Doğumu ve 3 yıllık gelişmesinden sonra tatlı sulara girer. 8-20 yıl buralarda kaldıktan sonra tekrar üremek için Atlas Okyanusu’nda Sargossa Denizi’ne yönelirler. Burada 7-10° C. sularda yaklaşık 1,000-3,000 metre derinlerde milyonlarca yumurta dökerler. Dönüşü başarabilen yavrular, tekrar acı su bölgelerine gelirler. Yırtıcı ve obur bir canlıdır. Yumuşakça, kabuklular ve balıklarla beslenir. Etinin lezzeti yanında yetiştirmeye uygunluğu ile ekonomik değeri çok yüksektir.