Türkiye’deki balık çeÅŸitleri
Ülkemizde bulunan balık çeşitleri hakkında kısa bilgileri burada bulabilirsiniz.
ACIBALIK (Rhodeus seiceus amarus)
Trakya, Marmara ve Karadeniz'de ağır akışlı akarsular veya göllerde yaşar.
Bitkiler ve küçük hayvancıklarla beslenir. Ortalama 5-6, en çok 9 santimetreye
kadar büyür. Üreme devresi nisan-haziran arasıdır. Dişisi uzun hortumuyla
yumurtalarını bir midyenin içine ustaca bırakır.
PALAMUT (Sarda sarda, Scombridae, Perciformes)
Türkiye deniz balıkçılarının düşlerini süsleyen, özellikle Ä°stanbul balıkçıları için Ä°stanbul’un tarihi kadar eski olan palamut amatörleri peÅŸinde koÅŸturan balıklardandır. Dilimizde yaşına dolayısı ile boyuna göre deÄŸiÅŸik isimlerle anılır en bilinen isimleri çingene palamutu, palamut ve toriktir. Tüm isimlerinin listesi ve boyuna sınıflandırılması alttaki tablodaki gibidir. Bu arada palamut yabancı amatörlerin de bilip tanıdığı bir balık...
Sinarit (Dentex dentex)
Karagöz, bilimsel adı ile Sparidae familyasının sert, güçlü, az bulunan ve iri bir balığıdır. Etinin de lezzetli olması diÄŸer özelliklerine eklenince amatörlerin düşlerini iÅŸgal eder. Bilimsel adı Dentex dentex’dir. Dilimizde sinarit olarak bilinirken yabancı kaynaklarda common dentex (USA, Ä°ng.), Porgy (USA), Dentice (Ä°tl), Dentol, Denton (Ä°sp) gibi isimlerle de rastlanır. Bununla beraber yabancı kaynaklarda sıkça...
İnci balığı
TANIYALIM Sazan ailesinin üyesi olan inci balığı küçük olduÄŸundan genelde amatörlerin pek raÄŸbet etmediÄŸi bir balıktır. Ben de bu balığın etinin ne kadar lezzetli olduÄŸunu anlayana kadar pek yakalamadım, ama gerçekten literatüre girecek kadar lezzetli eti ve sıkmayan avcılığı ile ilgiyi hakeder. Ayrıca iyi bir de yem balığıdır. Türkçe’de inci balığı, tatlısu sardalyası olarak bilinirken,...
Bıyıklı balık
Sazan ailesinin bir üyesi olan bu balığı bir kere yakalayanın daha sonra hep bu balığın peşine düşeceği söylenir. Bunu nedeni yakalandığında gösterdiği enerjik ve güçlü direnç ile avcılığının çok zevkli olmasından kaynaklanmaktadır. Yurdumuzda yaygın olarak bıyıklı balık; İç anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde karaçeçe, kayabalığı olarak da bilinir. Yabancı kaynaklarda barbel (ABD, İng.), barbe (Alm.),...
KARAGÖZ Sparidae, Perciformes, Diplodus vulgaris
Yurdumuzun tüm denizlerinde yaşayan karagöz balığı, ılıman denizlere özgü bir balıktır. karadeniz'de de bulunmakla beraber sayıca Marmara ve Akdenizde olduğundan daha azdır. Türkçe'de bazen tahta balığı, çırpıntı, karakulak ama daha çok karagöz olarak tanınırken diğer dillerde blacktail bream, twoband bream (ABD), avlias, kampanas, kakarelos (Yun), sargo mojarra (İsp.), sparus negro (Rom.), amarel (Pol.) adları ile...
ÇİPURA- ÇUPRA, Sparidae, Perciformes, Sparus
 Ege’nin meÅŸhur balığı çipura (Çupra) veya alyanak. Yurdumuzda çipura, çıpra, çupra, alyanak veya mendik diye bilinir, yarım kiloya kadar olanlarına lidaki, bir kiloya kadarlarına da kaba lidaki denir. DiÄŸer dillerde gillthead seabream (Ä°ng., ABD), dorado (Ä°sp., Fra., Pol.), goldbrassen (Alm.), Tsipoura (Yun.) gibi isimlerle bilinir. Vücudu yanlardan basık, yüksek bir sırt profiline sahiptir; bu ona...
Sudak, Zander, Walleye
Percidae ailesinin en tatlı sulardaki en büyük balığıdır. Bu aile, ki levrek ailesi de denebilir, yaklaşık 8000 balığı kapsar. Yurdumuzda Sudak, tatlısu levreği veya uzun levrek olarak bilinirken yabancı kaynaklarda sudak, luciaperca, zander, pike-perch, walleye, sander, sandra gibi isimlerle de geçer. Sudak Doğu Avrupa kökenlidir; daha sonra diğer bölgelere getirilip salınmıştır. Türkiye' ye de 1955...
Turna, Pike, pickerel, northern pike
 Esociade familyasından, Esox Lucius, yurdumuzda Turna adı ile anılır, bazı yörelerde dişli balık, oklama, ördek balığı gibi isimlerle de tanınır. İngilizce kaynaklarda pike, northern pike, jack. jackfish. pickerel, snake, gator, şuka (Rusça) gibi isimlerle de rastlanır. En zevkli sportif balık avı balığıdır. Vücudu ve başı hidrodinamik yapılı, rengi koyu yeşilden zeytin yeşiline değişen tonlarda...
SAZAN, Carp, Karp, Karpfen
Oldukça büyük olan Cyprinidae familyasından Cyprius Carpio Carpio, bu bizim bildiğimiz sazan, tüm familyaya adı verilen sazan. Tatlı suların sevimli, adına uluslararası yakalama yarışmaları düzenlenen iri kıyım balığı. Her amatörün mutlaka bir sazan anısı vardır. Yabancı kaynaklarda Carp, Karp, European carp, Common carp, Miror carp, Karpfen gibi isimlerle geçer. Yurdumuzdaki adı Sazandır, adi pullu ve...
Alabalık, trout, sea trout, brown trout, forelle
Aslında çok kalabalık olmayan, toplam 66 türden oluÅŸan Salmonidae ailesi, alt türleri, yöresel melezleÅŸmeleri ile oldukça geniÅŸ türler topluluÄŸu halindedir. Esas olarak kuzey yarımkürede yerel balıklardan olan alabalığın doÄŸal olarak bulunduÄŸu ülkelerden baÅŸka ülkelere ve güney yarımküreye salınması ile yerel veya melez türler oluÅŸmuÅŸtur. Bu arada, mesela sadece Türkiye’ ye mahsus türler de vardır....
LEVREK Ä°spendek (Seabass, perchia, seebarsch)
Kurnaz, ürkek, yakalandığında mücadeleci olan levrek, avının zorluğu, az yakalanması ve çok lezzetli eti ile amatörler arasında aranan, yakalayana prestij kazandıran bir balıktır. Moronidae familyasından olup Doğu Atlantik kıyılarında Norveç'ten Kuzey Afrika kıyılarına kadar, bu arada Akdeniz Marmara ve Karadeniz'de de bulunur. Yabancı kaynaklarda sea bass (ABD), European seabass (İng), perchia (İtl), gemeiner seebarsch (Alm),...
LÜFER Boğazın efendisi (bluefish, choppers, skipjack)
Gezici balıklardan olan Lüfer, Karadeniz'le Ege Denizi arasında dolaşır. Büyümesinin aşamaları içinde değişik isimler alır. Buna göre: boyları, 10 santimetreye kadar olarılar defheyaprağı, 15-18 santimetreye kadar olanlar çinakop, 18-25 santimetreye kadar olanlar sarıkanat, 28-35 santimetreye kadar olanlar lüfer, 35 santimetreden fazla olanları da kofana diye adlandırılır. Seyrek olarak kofanaların 60 santimetreyi aştığı, hatta 1 metreye...
AKYA BALIĞI, Kuzu, Çıplak, Sarıkuyruk, Lichia amia, Leerfish
Güçlü, mücadeleci ve günümüzün nadir yakalanan balılarından akya, yöresel olarak çıplak, kuzu balığı, leka ve bazen de iskender balığı gibi isimlerle de anılır. Yabancı kaynaklarda leerfish, (İng., ABD), lichia (Alm.), lichi amie (Fra.), palomide (İsp.), litsa (Yun.) gibi isimlerle bulunabilir. Vücudu elipse yakın yanlardan basıkdır. Sırtı mavi veya yeşil-kahverengi, yanal çizginin altı parlak beyazdır. Gençlerinde...
TEKÄ°R (Mullus surmuletus)
Karadeniz dışında diğer denizlerimizde yazın rastlanır. Boyları 15-35, en çok 25 santimetre olabilir. Kumluk, çamur veya taşlık kıyı kesimlerinin 3 metreden 100 metreye kadar derinlerinde gidip gelerek yaşar. Diplerdeki kabuklular, böcekler ve diğer canlılarla beslenir. Yaz aylarında üreyip yapışkan yumurtalarını 10-60 metre derinlere bırakır. Etinin lezzeti, eski Roma çağlarından beri namlıdır. Bol avlanılan, ekonomik değeri...
TRAKONYA (Trachinus draco)
Denizlerimizde yaşayan en zehirli balıklardandır. Ortalama 17-18, en çok 35-40 santimetre boya erişir. Hareketsiz bir balıktır. Fakat deniz dibinde avlarına karşı çok süratlidir. Zehirleri bir insanı sakat bırakabilir. Bu nedenle dikkat edilmelidir. Denizden çıktıktan, hatta öldükten sonra dahi zehirliliği devam eder. Özel olarak avcılığı yapılmaz. Aynı zamanda çarpan balığı olarak adlandırılan trakonya, küçük balık ve...
TÄ°RSÄ° (Alosa fallax)
Boyları 30-33 santimetreye ulaÅŸabilen tirsi, bir karadeniz balığıdır. Ä°stanbul BoÄŸazı ve Marmara’da az bulunur. Kıyıya yakın yerlerde sürü ile yaÅŸarlar. Ãœreme mevsimleri ilkbahardır. Yumurta bırakmak için acı su bölgelerine ve nehirlere girerler. Sardalya ailesinden bir balık oları tirsi; taze, tuzlama ve tütsülü olarak yenir. Ekonomik deÄŸeri yüksektir.
TRAKYA LEVREĞİ (Gymnocephalus cemua)
Trakya’nın Karadeniz sahillerine dökülen ağır akışlı nehirlerle, bunların deniz baÄŸlarıtılı acı su bölgelerinin kumlu zeminlerinde sürü ile yaÅŸar. Boyları 18-35 santimetre olur. Kurtlar, balık yumurtaları, küçük kabuklular ve sinek larvalarıyla beslenir. OburluÄŸu diÄŸer deÄŸerli balıkların besinleriyle yumurta ve larvaları için zarar vericidir. Ãœremelerini nisan-mayıs arasında yapar. Eti lezzetlidir. Bol avlanılması doÄŸa için yararlı olur.
TRANÇA (Pagrus ehrenbergi)
Mercan ailesinden ve fangri ile aynı türdendir. Ege’nin ünlü balığıdır. Sıcak ve ılık denizlerin 20-25 metre derinlerinde yosun ve bitki örtülü kumluk veya taÅŸlıklarda tek başırıa yaÅŸar. Boyu 30-50, en çok 75 santimetre olur. Kış aylarında 150 metre derinlere iner. Kuvvetli çenesi ve diÅŸleriyle her türlü kabukluyu kırıp yiyebilir. Aynca dip hayvanları ve balıklar da...
YAZILI HANÄ° (Serranus scriba)
UzunluÄŸu en çok 25 santimetre olabilen yazılı hani, kendi türünün tipik bir ömeÄŸidir. Belli bölgelerde yalnız yaÅŸar. Levrek balığı ailesindendir. Kendinden küçük balıklar, karides gibi kabuklularla beslenir. Yaklaşık 30 metre derinlerde, belirli bölgelerde yanlız yaÅŸar. BaÅŸ kısmındaki çeÅŸitli renk ve süslemelerden “yazılı” ismini alır. Ãœremeleri mayıs-haziran arasında olup cins ve türlerine göre 18-900 bin yumurta...
YILAN BALIÄžI (Anguilla anguilla) Aal
Erkekleri 30-50 santimetre, diÅŸileri 45-100 santimetre olabilen; hem tatlı, hem de tuzlu sularda yayılış gösteren bir balıktır. DoÄŸumu ve 3 yıllık geliÅŸmesinden sonra tatlı sulara girer. 8-20 yıl buralarda kaldıktan sonra tekrar üremek için Atlas Okyanusu’nda Sargossa Denizi’ne yönelirler. Burada 7-10° C. sularda yaklaşık 1,000-3,000 metre derinlerde milyonlarca yumurta dökerler. Dönüşü baÅŸarabilen yavrular, tekrar acı...
ZARGANA Balığı (Belone belone)
60-70 santimetre bazen de 1 metre uzunluÄŸu varan zargana, ortalama 18 yıl yaÅŸar. Hamsi, çaça, çamuka ve kıraça gibi küçük balıklarla besinlenir. Ilıman denizlerimizin yerli balıklarındandır. Kılıç balığı baÅŸlıca düÅŸmanıdır. Yapısıyla gayet çevik ve süratli bir balıktır. Kendini korumak için su yüzeyine sıçrayarak da yüzebilir. Eti yönünden deÄŸerlidir. Ä°lkbahardan sonbahara kadar üreme sürecinde 30-50...
TATLISU LEVREĞİ (Percidae) Perch
Kuzey bölgelerimizdeki, akarsu ve göllerle, bunların denizle iliÅŸkili acı su bölgelerinde yaÅŸar. Boyu 20-35 santimetre en çok 50 santimetre olabilir. Fazla göç etmez. YumuÅŸakçalar, küçük balıklar ve balık yumurtalarıyla beslenir. 7-8° C. sularda mart-haziran arası üreme yapar. Beyaz ve lezzetli etiyle taze olarak tüketildiÄŸi gibi olta avcıları içinde kıymetli bir balıktır. Percidae familyasından tüm...
TATLISU KEFALI (Leuciscus cephalus) Chub
Ülkemizin çeşitli bölgelerinde yaygın olan, hızlı akan dere veya nehirlerde, 7-10 yaşlarında 30-40 santimetre boy ve 600-1,000 gram ağırlığa erişen bir kefal türüdür. Yavru safhasında küçük kurtlar, karides ve böcek yavrularıyla beslenirken, büyüyünce ot da yer. Yaşlandıkça yırtıcı olup kurbağa ve sıçrayarak su dışındaki kelebekleri de yiyebilir. Nisan-haziran arası 45-50,000 yumurta dökerek ürer. Etinin lezzetsiz...
