Olta iğneleri hakkında bilgi

Per, Tem 24, 2008

DOĞRU İĞNE YEMİ BALIĞIN BOĞAZINDAN GEÇİRMEZ

İğne bence oltanın en önemli parçası olarak kendisine özel yer ayrılmasını hakediyor. Olta ne kadar doğru yapılırsa yapılsın iğneniz en azından yeteri kadar keskin değilse balık kaçar, evet kaçar veya vurur ama yakalanmaz. Önce iğneyi tanıyalım.

Küçücük iğne yanda görülen şekilde adlandırılmış bölümlerden oluşur. Her bölümün ayrı bir görevi vardır. mesela damak iğnenin yerinden çıkarak balığın kaçmasını önler, sap misina bağlamak içindir bazı iğnelerde oldukça uzun olabilir, pala düğümün kaymamasını sağlar. Bazı iğnelerde pala yerine küçük göz bulunur misina buraya bağlanır.

İğnelerin numaralandırılmasında Türkiye’ de ve dünyada yaygın olarak kullanılan yönteme göre iğneler iki sınıfa ayrılır. İnce İğneler ve Kalın İğneler. İnce iğneler ufak balıklar için, kalın iğneler ise büyük balıklar için kullanılır. İnce seri iğneler 1 numaradan başlar 16 (bazı serilerde 22 hatta 32) ya kadar gider ve NUMARA BÜYÜDÜKÇE İĞNE KÜÇÜLÜR, 16 en küçüktür. 10 numaradan sonra genelde sinek iğne diye anılırlar. Kalın seri iğnelerde 1/0 dan başlar ve 19/0 a kadar gider (okyanuslarda yapılan bazi büyük avlarda 26/0 ve gerekirse özel olarak daha iri iğneler de kullanılır) ve bu defa NUMARA BÜYÜDÜKÇE İĞNE BÜYÜR. Yurtdışında bazı ülkelerde küçük seri iğnelerde bize ters numaralama sistemi kullanılmaktadır. Buna göre ince iğnelerde 1 numara bizim 16 numaraya karşılık gelir ve numara ile iğne de büyür. Bazı iğnalar dirsekten itibaren sap ile açı yapacak şekilde imal edilir bunlara çapraz iğne denir. Genelde amatörler daha kolay batıyor diye çapraz iğneyi tercih ederler. Ancak bu defa da iğneye canlı yem takılması bu tip iğnelerde zordur yemi hırpalar. Yem olarak kurt, solucan, silikon balıklar kullanılması durumulnda yemin iğne sapından kayarak çıkmaması için sapı kertikli iğneler kullanılır. İğne seçiminde avlanacak balığın beslenme alışkanlığı, çene yapısı, dişlerine göre yapılmalıdır. Genelde dişli sert balıklar için uzun saplı, kırıcı dişleri ve kuvvetli çenesi olan ve yemi yutmaya çalışan balıklar için ise kalın kısa saplı ve daha geniş ağız açıklıklı iğneler tavsiye edilir. Genel olarak kullanılabilecek boylardan ufak olan iğne boyunu seçmek daha başarılı sonuç vermektedir. Yalnız buradan gerekenden daha küçük iğne kullanmak sonucu çıkartılmamalıdır. İğne gereğinden küçük olursa balık yemi aldığında batmaz boş bir vuruşla kalırsınız. Çok büyük olursa, bu defa da iğne balığın ağzına girmez, bol bol yem yedirirsiniz. Balıkları anlatırken genelde iğne boylarına değinildi, yine de en doğru boyda iğneyi seçmek biraz da sizin tecrübenizle olacaktır. Birde çeşitli amaçlarla kullanılan ikili ve üçlü iğneler vardır. Altta çeşitli tipte iğneler görülmektedir. iğnelerin tanımlanmasında üretici sayısı az iken kalite denen numaralama sistemi kullanılmaktaydı. Dikkat ederseniz kutuların üstünde Qual. 1779 gibi rakamlar vardır, buna iğnesin kalitesi denir. Aslında bu iğnenin klase edilmesi, sınıflandırılmasıdır. Standart değildir. Ancak üretici sayısının artması, çeşidin çoğalması, her üreticinin kendi sınıflandırma sistemini kullanması çok fazla numara ortaya çıkarmış, sistem bence kafa karıştırıcı olmuştur. Son zamanlarda bazı üreticiler artık kalite numarası da vermemektedir. Ben ne numara bilirim ne kalite, bence buna gerek de yok. Hangi balığa hangi tür, kaç numara iğne gerekir bilin, bu da size yeter. Ama bir yerlerde kalite numarası ile karşılaşırsanız veya siz kalite numaralarını kullanmak isterseniz unutmayın ki kalite numarası standart olmadığından üretici firmanın adı ile birlikte geçerli olacaktır. Özel bir durum olarak fly (yapay sinek) yapımında kullanılacak iğneleri numara ile bilmek ve bu numara ile aramakta fayda vardır, daha doğrusu bu fly işinde desenler neredeyse standartlaşmış olduğundan iğneleri de desenle beraber standartlaştırarak marka ve numara ile anmak gelenekleşmiştir. Ama o numarayı bulamasanız bile daha önce de belirttiğim gibi iğneyi tanımak, özelliklerini bilmek size, amacınıza en uygun iğneyi almakta yardımcı olacaktır.

İğne seçiminde renk de büyük önem taşır. Siyah, beyaz, kırmızı, kahverengi, mat, parlak renklerde üretilen iğnelerin renk seçimi genelde yeme göre olmalıdır. Her ne kadar balıklar renk körü olsalar da akyem üzerinde sırıtan simsiyah bir iğne özellikle şüpheci, çekingen balıkların yemi almamasına neden olur. Sadece istavrit çaparisinde her zaman beyaz iğne kullanılır. Aslında siyah da çalışıyor ama beyaz hatta parlak beyaz daha iyi sonuç veriyor.

Gelelim iğnenin en önemli, balığın ağzına batarak yakalanmasını sağlayan kısmına yani ucuna. Bir defa KÜT UÇLU İĞNE KULLANMAYIN, İĞNELERİNİZ HER ZAMAN KESKİN OLSUN. Bu gerçekten çok önemli. Uçların yapısı da farklıdır, yani ucun konik, yuvarlak, mızrak ağzı, içe kıvrık tipleri vardır. Konik uç iri ve sert ağızlı balıklar için uygundur, yuvarlak uçlar iyi batar ve daha çok yumuşak ağızlı balıklar için uygundur, mızrak ağzı uçlar biraz zor oturur oltanın sertçe çalınması gerekir, içe kıvrık uçlar bir kere oturdu mu yerinden kolay kolay çıkmaz. Bazı iğne üreticisi firmalar son yıllarda uçları kimyasal olarak keskinleştirilmiş iğneler satıyorlar. Bu iğneler oldukça etkili ve verimli olmakla beraber diğer iğnelere oranla daha da pahalıdır. Özellikle tuzlu suda kullanımdan sonra tatlı su ile yıkanmaları gerekir ki ömürleri uzun olsun çabuk elden çıkmasınlar. Fakat sonuçta ne olursa olsun çalışmaktan veya oraya buraya sürtünmekten tüm iğne uçları körlenir. Bu durumda ya değiştirmek veya bilemek gerekir. Bu iş için ufak saatçi eğesi kullanılabilir. Ancak eğe ile bilemede hata oranı daha yüksektir ben daha çok 0 veya 1 numara zımpara kağıdı kullanıyorum. Ayrıca sırf iğne bilemek için yapılmış özel takımlar da olmakla beraber ne yazık ki bunlar şimdilik daha çok Avrupalı amatörlerin emrindedir ve oldukça da pahalıdır. Yandaki resim, böyle bir aleti ve kullanılışını göstermektedir. Keskinliğin en kolay ölçümü iğneyi tırnak üstüne saplamaktır, eğer iğne tutunursa iş olmuştur.(Alttaki resim) Aman bu arada kendinize de zarar vermeyin.