RSS

İnci balığı

Pts, Ağu 4, 2008

Tatlısu Balıkları

TANIYALIM

Sazan ailesinin üyesi olan inci balığı küçük olduğundan genelde amatörlerin pek rağbet etmediği bir balıktır. Ben de bu balığın etinin ne kadar lezzetli olduğunu anlayana kadar pek yakalamadım, ama gerçekten literatüre girecek kadar lezzetli eti ve sıkmayan avcılığı ile ilgiyi hakeder. Ayrıca iyi bir de yem balığıdır. Türkçe’de inci balığı, tatlısu sardalyası olarak bilinirken, yabancı kaynaklarda bleak (İng.), sardine veya ablette (Fra.), ukleyka (Rus.), albur veya alburno (İsp.) olarak geçer. 19ncu yüzyılda pulları sahte inci yapımında kullanıldığından inci ismi ile anılmaktadır. İnci yapımını tarif edersek; bolca elde edilen pullar yıkanıp temizlenir, çok fazla yıkayıp inciyi oluşturacak guanin adı verilen maddenin tamamen yıkanmamasına dikkat etmek gerekir. Bundan sonra özel bir yapışkanla pullar karıştırılır ve pul öbeği arasına ince bir boru yardımı ile özel olarak hazırlanmış cam kürecik konur. Bir müddet sonra pullardaki guanin maddesi camı kaplayarak yapay inciyi oluşturur. Şimdilerde bu teknik artık kullanılmıyor yerini alüminyum teknolojisine devretti böylece inci balığı sırf pullları yüzünden avlanmaz oldu. Van gölüne özgü olan inci kefali (Chalcarburnus tarichi) olarak bilinen balık ile sazan ailesinden olmaktan başka bir alakası yoktur. Sadece yurdumuzda ve sadece Beyşehir gölünde bulunan yakın akrabası Gökçe (Alburnus akili) tükenme tehlikesi ile karşı karşıyadır. Benzerlikleri nedeni ile bazen inci balığı da Gökçe olarak anılır. Vücudu ince uzun ve yanlardan basıktır. Yanları parlak gümüş rengi iken sırtı mavi-yeşil renktedir. Su üstüne yakın gezindiğinden koyu sırt rengi ve gümüşi yanları su yüzeyindeki ışık yansımalarına uyarak martılara karşı kamuflaj sağlar. Anüs yüzgeci oldukça uzun sayılır (16 – 20 ışınlı). Pulları vücuduna iyice bağlıdır, ve diğer sazan türlerinden farklı olarak üst üste biribirini 3 – 5 kat örtecek şekilde değil de tek kattır. Gözleri iridir. Ağzı büyük sayılır ve alt çene ileri doğru uzamıştır. Su yüzeyinden sinekleri böcekleri kaparak yemesi nedeni ile alt çenenin bu şekilde uzun olması zorunludur. Ayrıca planktonlar, kurtlar, larvalar da menüsünde bulunur. Genelde sürü halinde gezerler. Sazan ailesinin diğer üyeleri gibi Nisan, haziran aylarında yumurta döker. Bir dişi 8000 civarında yumurta yapabilir. Dişi yumurtalarını bir seferde dökmez bir kaç defa tekrar eden yumurta döküm işlemi ile tüm yumurtalarını dökmüş olur. Yumurtalar sarı renkli olup bir hafta sonra açılır. Tam boya erişmesi yaklaşık 4 yıl sürer. Ortalama boyu 10 santim, ağırlığı 20 gr., civarındadır. İngiltere’de Monnow nehrinde 120 gramlık inci balığı yakalandığı bildirilmekle beraber bilimsel kaynaklar da en iri balık 25 cm., boy 60 gr., olarak geçmektedir. Ortalama ömrü 6- 8 yıldır. NERELERDE BULUNUR Genelde sakin akışlı nehirlerde bulunmakla beraber göllerde de yaşar. Yazları sıcak günlerde sığlıklarda gruplar halinde gezinir. Genelde su üstünde gezinir ve yemlenir. Bazen taşkınlardan sonra ortaya çıkan sakin koylara büyük gruplar halinde girer. Manyas ve Ulubat göllerinde Fırat havzasında bolca bulunur. Denize dökülen nehirlerin deltalarında acı sulara da girer. AVLAYALIM Boyunun ufaklığı nedeni ile genelde amatörlerin pek itibar etmediğini yazmıştık ama olta ile avcılığı gene de zevklidir. En yaygın yakalama metodu tabii ki şamandıralı takım kullanmaktır. Ama su üstünden beslendiğinden fly takımı ile de yakalamak mümkündür. Şimdi bu yöntemlere göz atalım.    a. Şamandralı Takım    b. Fly takımı veya serbest beden    a. Şamandıralı Takım Makinalı takım kullanmaya gerek yoktur. En zevklisi göl kamışı denen ucuna kamış boyuna uygun uzunlukta olta bağlanan kamışları kullanmaktır. Genelde farklı uzunluklarda iki veya üç kamış bulundurmakta yarar vardır. Mesela bir tane 5 metre, bir tane 4 metre bir tane de 3 metrelik hatta 2 metrelik olursa av verimli olur. Tabii tek bir kamışlada avlanmak mümkün ki, ben de daha çok bu şekilde avlanıyorum ama sportif avcılık ve daha fazla balık yakalayabilmek için birden fazla kamış bulundurmakta yarar vardır. Peki neden? Avlanmaya en uzun kamış ile başlanır. Avlanma sırasında da devamlı yemleme yapılır. Bu yolla balıklar yavaş yavaş kıyıya yaklaştırılır ve yemleme ile de yoğunlukları gittikçe artar. Bir müddet sonra 2 metrelik kamış yeterli olacaktır ve hemen kıyıdan balık yakalamaya başlayacaksınız. Şamandıra 0,3 – 0,5 gram, olta 0,10 veya en fazla 0,15 misinadan olmalıdır. Beden kullanmadan iğne doğrudan oltaya bağlanabilir. Olta boyu kamış boyunu geçmemeli daha iyisi 30 – 40 santim kadar kısa olmalıdır. İğne 14 – 16 olmazsa 12 numara siyah iğnedir. Damaksız olursa balığı iğneden çıkarmak kolaylaşır. İğnenin damağı bir kargaburun ile ezilerek kaldırılabilir. Bu balığı yakalamaya meraklı usta amatörler livarı hemen önlerine kurar; livarın açık ağzı sol elinin hemen altına gelir. Balık çektiğinde sol eli ile iğneye yakın yerden kavrar ve silkeleyerek balığı doğrudan livara düşürür hemen oltayı geri atar; bu işlemin başarılı olması için de iğnenin damağının ezilmiş olması gereklidir. İnci yemlenmeye başladığında sürü olarak toplanır ve sürekli güzel av verir; balığı silkeleyip düşürerek vakit kaybetmeden olta yeniden atılabilir. Yem olarak en iyi yem kara sinek larvasıdır. Defalarca kullanılabilir. Nasıl üretileceği ve iğneye takılacağı sazan sayfasında anlatılmıştı. Bazen larva iğnenin palasından yukarı kayarak bedene geçer, yemi düzeltmek veya değiştirmek gerekebilir. Yukarıda anlatıldığı gibi avlanma sırasında zaman kaybetmemek için iğnenin palası üzerine göze yakın yere bir parça stoper konur. En iyi stoper malzemesi fly ipinden kesilmiş ufak bir parçadır. Böylece larvanın yukarı kayarak bozulması ve zaman kaybı önlenir. Karasinek larvası bulunamaz ise veya balık bu yeme vurmuyor ise yine sazan bahsinde anlatıldığı  gibi irmikten hazırlanan yem bir enjektör yardımı ile iğneye sarılır. Balığın larvaya isteksiz vurduğu zamanlarda bu yöntem çok başarılı sonuçlar verir. Beden boyu av sırasında devamlı ayarlanmalıdır. Değişik derinliklerde balık aranmalıdır. Ağırlık tercihen tek olarak iğneye yakın takılmalıdır. İnce takımda çok ağırlık kullanılması karışmaya neden olur.  İnci balığı avlanmasında yemleme en önemli rolü oynar. "Nasıl yemlersen öyle yakalarsın" sözü burada tam anlamı ile geçerlidir. Yemlemede önemli olan diğer balıkların tersine koku değil suya bulanıklık verilmesidir. Bulanıklık inci balığının ilgisini çeker ve toplanırlar. Koku ikinci derecede rol oynar. Yemleme hamuruna yağsız çökelek, süt tozu gibi bulanıklığı arttıracak malzemeler eklenebilir. En iyi un da galeta unudur. Bir miktar avlanılan derenin kıyısından alınacak çamur da hamura katılırsa daha iyi sonuç alınır. Avlanılması planlanan süreye göre 1 kilo veya daha az miktarda yemleme hamuru hazırlanabilir. Çok fazla yapmaya gerek yoktur; çünkü yemleme topları ceviz büyüklüğünü pek geçmemelidir. Yemleme iki şekilde yapılır ya önce yemleme topu atılarak şamandıra yemlenen yere çekilir ya da doğrudan şamandıranın üstüne ve çevresine yemleme topları atılır. İkincisi, daha çok kullanılan ve bence daha iyi sonuç veren sistemdir.Av sırasında yemleme toplarının suya vurarak çıkardığı şapırtı inci balığını korkutmaz bilakis ilgilerini çeker. Yemleme topları büyük olmamalıdır; ceviz büyüklüğünde bir parça sağ elle olta tutulurken sol elle fazla sıkıştırılmadan doğruca şamandıra yanına veya çevresine atılır. Vuruş olmaz ise takım çekilip tekrar atılmalıdır. Takıma av sırasında kamışın ucunu sallayarak hafif bir salınım vermek yararlı olur. Bir yandan da değişik derinlikler kontrol edilmelidir. Bunun için beden boyunu değiştirmek yeterli olur. Vuruş başladımı yemlemeye ara verilmez ise, uzun süre devam edecektir.    b. Fly Takımı veya Serbest beden ile avcılık Aslında inci balığını en iyi sportif avlama yolu şamandıralı takımdır. Ama bu balığın su üzerinden beslenme alışkanlığı fly takımı kullanarak kuru flylar ile yakalama şansı da verir. En küçük fly iğnesine bağlanmış kuru fly ile inci balığı yakalamak hem iyi bir antreman hem de yeni başlayanlar için iyi bir el alıştırma yoludur. Uzun mesafe atış gerektirmediğinden acemiler rahatlıkla balık yakalayabilir. Kısa fly kamışı ve hafif fly ipi gerekir. Fly ipinin yüzer olması gerekir. Mesela buna bir örnek verecek olsak DT4F fly ipi işimizi görecektir. Bir başka yol da yukarıda tarif edilen şamandıralı takımı şamandıra takmadan hazırlayıp göl çevresinde uçan haşereler ve sineklerden yakalayarak iğneye takıp serbest bedenle su üzerine atmaktır. Misinanın batmasını önlemek için 50 – 60 santimlik kısmı vazelin ile yağlanarak yüzer hale getirilebilir. Bu şekilde zevkli avlar yapacağınızdan emin olun. İnci balığı gerçekten lezzetli olmasına rağmen ufak boyundan dolayı ticari ve sportif balıkçılık açısından pek aranmaz. Serpme ve fanyalı kör gözlü ağlarla da avlanır. İyi bir yem balığıdır. Ekonomik değeri yöreseldir. Kızartması çok lezettli olur, tavsiye ederim

Popularity: 13% [?]

Share and Enjoy:
  • Print
  • del.icio.us
  • Facebook
  • email
  • Live
  • MySpace
  • Twitter

Gönderinin Yazarı:

Bilgehan Sarp - 30 gönderisi vardır ..AVmarketi.net...

Bilgehan Sarp beyin engin balıkçılık tecrübeleri ile derlemiş olduğu çok geniş bilgi kaynağını burada sizinle paylaşıyoruz.

Yazarla irtibata geçin

Yorum Yazın

Yorum yazabilmek için giriş yapmış olmalısınız.